SGK Genel Sağlık Sigortası Uygulamaları Genel Yazısı

T.C.
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Daire Başkanlığı

Sayı

63665751-100-E.1622255

Tarih

17/03/2016

Konu

Genel Sağlık Sigortası Uygulamaları

Genel Yazı

İl Müdürlüklerinden Başkanlığımıza intikal eden genel sağlık sigortası tescil işlemleri ile ilgili bazı konularda tereddüte düşüldüğü anlaşılmıştır. Söz konusu işlemlere ilişkin yapılması gerekenler aşağıda açıklanmıştır.

1) Tıpta Uzmanlık Eğitimi Alan Yabancı Uyruklu Kişilerin Tescil İşlemleri

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 60 ıncı maddesinin yedinci fıkrası “Ülkemizde öğrenim gören yabancı uyruklu öğrenciler birinci fıkranın (d) bendindeki ve 52 nci maddenin ikinci fıkrasının ikinci cümlesindeki şartlar aranmaksızın ilk kayıt tarihinden itibaren üç ay içinde talepte bulunmaları hâlinde genel sağlık sigortalısı olurlar. Bu sürede talepte bulunmayanlar hakkında öğrenimleri süresince genel sağlık sigortası hükümleri uygulanmaz. Kendilerince 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının üçte birinin 30 günlük tutarı üzerinden genel sağlık sigortası primi ödenir.” hükmünü amirdir.

Buna göre ülkemizde tıpta uzmanlık eğitimi alan yabancı uyruklu öğrenciler/asistanlardan öğrenim gördükleri okula ilk defa kayıt yaptıran öğrencilerin ilk kayıt tarihinden itibaren üç ay içinde, öğrenim gördükleri okulların bulunduğu yerdeki sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezlerine başvurması halinde Kanunun 60 ıncı maddesinin yedinci fikrası kapsamında (60/7) genel sağlık sigortalısı olarak tescil edileceklerdir. Süresi içinde başvuruda bulunmayan söz konusu yabancı uyruklu öğrencilerin/asistanların öğrenimleri boyunca bir daha 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin yedinci fıkrası kapsamında genel sağlık sigortalısı tescilleri yapılmayacaktır. Süresi içinde yazılı talepte bulunanların talep tarihini izleyen gün itibarıyla birer yıllık olarak genel sağlık sigortası tescil işlemi yapılması, genel sağlık sigortası kapsamına alınan söz konusu öğrenciler tarafından, anılan Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının üçte birinin 30 günlük tutarı üzerinden genel sağlık sigortası primi ödenmesi gerekmektedir.

İlk kayıt tarihinden itibaren üç ay içerisinde genel sağlık sigortalısı olmak için başvurusu bulunan ancak yapılacak olan işlemler hakkında tereddüt edilmesi sebebiyle tescili yapılamamış kişiler de Kanunun 60 ıncı maddesinin yedinci fıkrası kapsamındaki tescili başvuru tarihini takip eden gün itibariyle tescil edilecektir.

Örnek 1

05/09/2015 tarihinde öğrenim gördüğü okula ilk kez kayıt yaptıran tıpta uzmanlık eğitimi alan ve başka bir kapsamda sigortalılığı bulunmayan yabancı uyruklu (A) kişisi Kanunun 60/7 fikrası kapsamında genel sağlık sigortalısı olmak için 15/11/2015 tarihinde başvuruda bulunmuş ancak İl Müdürlüğü tarafından herhangi bir işlem yapılmamıştır. (A) kişisinin başvurusu 3 aylık süre içerisinde olduğu için, kişiye ait tescil kaydı 16/11/2015 tarihi itibarıyla yapılacaktır.

Örnek 2

15/09/2016 tarihinde öğrenim gördüğü okula ilk kez kayıt yaptıran tıpta uzmanlık eğitimi alan ve başka bir kapsamda sigortalılığı bulunmayan yabancı uyruklu (B) kişisi Kanunun 60/7 fıkrası kapsamında genel sağlık sigortalısı olmak için 09/11/2016 tarihinde başvuruda bulunmuştur. (B) kişisinin başvurusu 3 aylık süre içerisinde olduğundan kişiye ait tescil kaydı 10/11/2016 tarihi itibarıyla açılacaktır.

Örnek 3

01/09/2015 tarihinde öğrenim gördüğü okula ilk kez kayıt yaptıran tıpta uzmanlık eğitimi alan yabancı uyruklu (C) kişisi Kanunun 60/7 fıkrası kapsamında genel sağlık sigortalısı olmak için 15/12/2015 tarihinde başvuruda bulunmuş ancak İl Müdürlüğü tarafından herhangi bir işlem yapılmamıştır. (C) kişisi her ne kadar 60/7 kapsamında değerlendirilecek vasıflara sahip olsa da 3 aylık yasal süre sona erdikten sonra başvuru yapmış olduğundan kişi bu kapsamda tescil edilmeyecektir.

2) Türkiye Burslusu Yabancı Uyruklu Öğrenciler

Türkiye Bursları kapsamında ülkemizde öğrenim gören uluslararası öğrencilerin bursluluk işlemleri ile genel sağlık sigortası tescil ve primlerin ödenmesi işlemleri Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı tarafından yürütülmektedir.

Türkiye burslusu olarak ülkemize gelmiş Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı tarafından Kurumumuza bildirilen yabancı uyruklu öğrencilerin ve tıpta uzmanlık eğitimi alan yabancı uyruklu asistanların/öğrencileri tescil kaydı (YTB) olarak açılmakta ve prim ödeme yükümlüsü ilgili Başkanlık olmaktadır. Tescil işlemi yapıldıktan sonraki bir tarihte burs hakkını kaybeden o öğrencilerin ve tıpta uzmanlık eğitimi alan yabancı uyruklu asistanların/öğrencilerin bu kapsamdaki tescili ilgili Başkanlığın Kurumumuza bildirimi ile sonlandırılmaktadır. Bu durumda olan yabancı uyruklu öğrencilerden Kanunun 60/7 kapsamında genel sağlık sigortalısı olmak için başvuruda bulunanların öğrenim gördükleri okula ilk kayıt tarihinden itibaren 3 aylık yasal başvuru süresi dikkate alınmaksızın, YTB kapsamındaki genel sağlık sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren 3 ay içerisinde başvurmuş olması durumunda, YTB tescilinin sonlandırıldığı günü izleyen tarih itibariyle 60/7 kapsamında tescil işlemi yapılarak genel sağlık sigortalılığı başlatılacaktır.

Örnek

01/09/2015 tarihinde öğrenim gördüğü okula ilk kez kayıt yaptırmış yabancı uyruklu öğrenci olan (D) kişisi 15/10/2015 tarihinde YTB tarafından Kurumumuza burslu öğrenci olarak bildirilmiş ve bu tarihten itibaren tescil kaydı YTB olarak açılmıştır. (D) kişisinin burs hakkını kaybetmesi sebebiyle 15/07/2016 tarihinde YTB tarafından Kurumumuza sonlandırma işlemi bildirilmiş ve bu tarih itibariyle YTB kapsamındaki tescili sona ermiştir. (D) kişisinin 15/10/2016 tarihine kadar Kanunun 60/7 kapsamında genel sağlık sigortalısı olmak için başvuruda bulunması halinde, 16/07/2016 tarihi itibariyle 60/7 kapsamında tescil işlemi yapılacaktır.

3) Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Tescil Kayıtlarının Uzatılması

5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin yedinci fıkrası kapsamındaki yabancı uyruklu öğrencilerin genel sağlık sigortası tescilleri ilk kayıt tarihinden itibaren üç ay içinde talepte bulunmaları hâlinde Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerimiz/Merkezlerimizce yapılmaktadır. 31/7/2013 tarih ve 57391433/GSS. TSC.12633876 sayılı talimatımızda Yabancı uyruklu öğrencilerin Kurumumuza yazılı olarak başvurmaları halinde, talepte bulundukları tarihi takip eden gün itibariyle genel sağlık sigortalılıklarının başlatılacağı ve birer yıllık olarak yapılacağı, bu kapsamdaki tescil kaydının; öğrenimlerinin sona erdiği, ikametlerini yurtdışına aldıkları, Kanunun 60 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereği genel sağlık sigortası kapsamı dışına çıktıkları, 60 ıncı maddenin diğer bentleri kapsamında genel sağlık sigortalısı oldukları, Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendi kapsamında bakmakla yükümlü statüsüne girdikleri tarihten bir gün öncesi itibariyle sona erdirileceği belirtilmiştir. Bununla birlikte, Kurumumuza müracaat ederek bir yıllık genel sağlık sigortası tescili yapılan öğrencilerin söz konusu tescil kaydının bir yıllık sürenin sona erdiği tarihten itibaren bu kapsamdaki sigortalılıklarının sona erme nedenleri oluşmadığı ve öğrenimin devam ettiğini gösteren öğrenci belgesinin ibraz edilmesi üzerine birer yıl daha uzatılması gerekmektedir.

Örnek

1/7/2015 tarihinde Uludağ Üniversitesine kayıt yaptıran yabancı uyruklu öğrenci (F) kişisi 3/8/2015 tarihindeki başvurusuna istinaden 4/8/2015 tarihi ila 3/8/2016 tarihleri arasında Kanunun 60 ıncı maddesinin yedinci fıkrası kapsamında genel sağlık sigortası tescili gerçekleştirilmiştir. Bu öğrencinin bu kapsamdaki sigortalılığının sona erme nedenleri gerçekleşmediği (örneğin mezun olmadığı) ve öğrenimini devam ettiğini ispat eden belgeyi ibraz etmesi durumunda tescili bir yıllık sürenin sona erdiği tarihten itibaren bir yıl daha uzatılacak, 4/8/2016 tarihi ila 3/8/2017 tarihleri arasında tescili açılacaktır.

4) 60/g Tescil Kayıtlarının Güncellenmesi

Genel Sağlık Sigortası Tescil, Prim ve Müstehaklık İşlemleri Yönetmeliği'nin 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (f) bendinde; “(g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılanlardan, gelir testi süreci tamamlanmadan genel sağlık sigortası kapsamı dışına çıkmaları ya da Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (g) bendi kapsamı dışında genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olduğu kişi statüsüne girmeleri halinde bu kişilerin (g) bendi kapsamında bulundukları süreye ait prime esas kazancı, gelir testi sonuçlanıncaya kadar Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarıdır.”

Şeklinde düzenlenmiş, 17/1/2012 tarih ve 2012/2 sayılı “Yeşil kart devri ve genel sağlık sigortası tescil işlemleri” Genelgesinin “7.3.1.-Tescil İşlemleri” kısmında; “Gelir testine müracaat bildirimi” (Ek:1) tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfına başvuranlardan; gelir testi sonucuna göre aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı,

• Asgari ücretin üçte birinden az olduğu tespit edilenlerin, Kanunun (60/g) bendi kapsamında resen tescil edildiği tarih itibariyle, (60/g) tescil işlemi sona erdirilerek bu tarih itibariyle (60/c-1) alt bendi kapsamında tescil edileceği,
• Asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar olduğu tespit edilenler, Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının üçte biri üzerinden tescil başlangıç tarihi itibariyle (g/1)
• Asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar olduğu tespit edilenler, Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarı üzerinden tescil başlangıç tarihi itibariyle (g/2)
• Asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit edilenler, Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki katı üzerinden gelir testinin sonuçlandığı tarih itibariyle (g/3)

gelir değişikliği, sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezi tarafından “GSS Tescil ve Aktivasyon Programı” nda yer alan “GSS 60/g Türk Vatandaşı” menüsünden güncelleneceği düzenlenmiştir.

Yukarıda anılan hükümler doğrultusunda; gelir testi süreci tamamlanmadan genel sağlık sigortası kapsamı dışına çıkmaları ya da Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamı dışında genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olduğu kişi statüsüne girmeleri ve daha sonra tekrar 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında sigortalı olanlardan;

a) İlk 60(g) tescili döneminde kendisine “Gelir testine müracaat bildirimi” (Ek:1) tebliğ edilmeyen, sonraki 60(g) tescili döneminde tebliğ edilen veya tebliğ edilmeksizin bir ay içinde gelir testine başvuranların gelir testi sonucu;

• (60/c-1), (g/1), (g/2) seviyesinde ise gelir testi sonuçlarının ilk 60(g) tescili dönemi de dahil olmak üzere tescil başlangıç tarihi itibariyle
• (g/3) ise gelir testi sonuç tarihinden itibaren

uygulanacaktır.

Örnek 1

1/12/2015 ila 15/1/2016 tarihleri arasında 60(g)'li olan (1) kişisine bu süre içerisinde tebligat gönderilmemiştir. Yeniden 1/3/2016 tarihinde 60(g) kapsamına giren (1) kişisi kendisine tebligat çekilmesini beklemeksizin gelir testine müracaat etmiş ve sonucu 60g/1 olarak sonuçlanmıştır. İlgilinin gelir testi sonucu hem 1/12/2015 ila 15/1/2016 arasındaki hem 1/3/2016 tarihinde açılan 60/g tescilleri için en baştan itibaren uygulanacaktır.

b) İlk 60(g) tescili döneminde kendisine “Gelir testine müracaat bildirimi” (Ek:1) tebliğ edilmeyen, sonraki 60(g) tescili döneminde tebliğ edilen ve bir ay içinde gelir testine başvurmayan kişilerin gelir testi sonucu;

• 6 ay içinde yapılan başvuru üzerine gelir testi sonucu (60/c-1) seviyesinde ise ilk 60(g) tescili dönemi de dahil olmak üzere gelir testi sonucu tescil başlangıç tarihi itibariyle uygulanacak, 6 ay geçtikten sonra yapılan başvuru üzerine gelir testi sonucu (60/c-1) seviyesinde ise ilk 60(g) tescili dönemi de dahil sonuç tarihine kadar (60/g-3) sonuç tarihinden itibaren (60/c-1) uygulanacak,
• (60/g-1), (60/g-2), (60/g-3) seviyesinde ise ilk 60(g) tescili dönemi de dahil olmak üzere gelir testi sonuçlanıncaya kadar (60/g-3), sonuç tarihinden itibaren gelir testi sonucu uygulanacaktır.

Örnek 2

1/12/2015 ila 15/1/2016 tarihleri arasında 60(g)'li olan (İ) kişisine bu süre içerisinde tebligat gönderilmemiştir. Yeniden 1/3/2016 tarihinde 60(g) kapsamına giren (İ) kişisine 1/4/2016 tarihinde “Gelir testine müracaat bildirimi” (Ek:1) tebliğ edilmiş, kişi gelir testine 15/6/2016 tarihinde gelir testine müracaat etmiş ve sonucu 28/6/2016 tarihinde 60 g/1 olarak sonuçlanmıştır. İlgilinin 1/12/2015 ila 15/1/2016 tarihleri ayrıca 1/3/2016 ila 27/6/2016 tarihleri arasındaki tescilleri (60/g-3), 28/6/2016 tarihinden sonra ise (60/g-1) olarak güncellenecektir.

c) İlk 60(g) tescili döneminde kendisine “Gelir testine müracaat bildirimi” (Ek:1) tebliğ edilenlerden bir aylık gelir testi başvuru süresi içerisinde kapsamdan çıkmış olanlar yahut kendisine “Gelir testine müracaat bildirimi” (Ek:1) tebliğ edildiği tarihte 60(g) bendi kapsamı dışında sigortalı olanlar için Genel Sağlık Sigortası Kapsamında Gelir Tespiti, Tescil ve İzleme Sürecine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin 7 nci maddesi gereği gelir testine başvuru kabul edilmeyeceği için bir aylık gelir testi başvuru süresine bakılmayacaktır. Bu süre kişinin daha sonra 60/g kapsamına girmesi halinde yeniden 60/g olduğu tarihten itibaren aranacaktır.

Örnek 3

1/12/2015 ila 15/1/2016 tarihleri arasında 60(g)'li olan (K) kişisine 10/1/2016 tarihinde “Gelir testine müracaat bildirimi” (Ek:1) tebliğ edilmiştir. İlginin bir aylık süre içerisinde 60/g kapsamından çıkması ve gelir testine başvuru imkanı kalmaması nedeniyle kişi için bir aylık süreye bakılmayacaktır. İlginin daha sonra 1/3/2016 tarihinde yeniden 60/g kapsamına girmesi halinde 1/3/2016 tarihinden itibaren 1 veya 6 aylık süre içerisinde gelir testine başvurması gerekmektedir.

Örnek 4

10/08/2014 ila 15/1/2015 tarihleri arasında 60(g)'li olan (L) kişisi 16/01/2015 tarihi itibariyle Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaya başlamış ve kendisine 20/02/2015 tarihinde “Gelir testine müracaat bildirimi” (Ek:1) tebliğ edilmiştir. İlginin çalışması sebebiyle gelir testine başvuru imkanı kalmadığından, bir aylık süreye bakılmayacaktır. İlginin daha sonra 15/04/2016 tarihinde yeniden 60/g kapsamına girmesi halinde 15/04/2016 tarihinden itibaren 1 veya 6 aylık süre içerisinde gelir testine başvurması gerekmektedir.

5) 60/c-1 Kayıtlarının Tescili

“GSS Tescil ve Prim Programında” 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında gelir testi sonucuna göre tescili yapılan kişilerden eş ve 18 yaş altı çocuklarının ayrıca tescil işlemine gerek kalmaksızın otomatik olarak tescilinin açılmasına yönelik program çalışmaları tamamlanmış ve işletime açılmıştır. Konuya ilişkin kullanım kılavuzu ekte sunulmuştur.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.

Ahmet AÇIKGÖZ
Genel Müdür

Ek: Kullanım kılavuzu (5 sayfa)