SGK Hizmet bildirme ve birleştirme işlemleri ve (4/a) hizmet borçlanma programları Genel Yazısı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

Sayı: 57405428-20199-4/A.MVZ.-E.3190177 06/06/2016
Konu: Hizmet bildirme ve birleştirme işlemleri ve (4/a) hizmet borçlanma programları

GENEL YAZI

İlgi : a) 6/2/2013 tarihli ve B.13.2.SGK.0.10.03.01-MEV-EC-2269093 sayılı Genel Yazı. b) 6/9/2013 tarihli ve 44359524-MEV-EC-14554191 sayılı Genel Yazı.

Sigortalılara ilişkin işlemlerde gecikmelere meydan verilmemesi, hizmet bildirme ve birleştirme işlemlerinin daha kısa sürede sonuçlandırılması ve üniteler arasında uygulama birliği oluşturulması bakımından yapılacak işlemler ilgide kayıtlı genel yazılar ile talimatlandırılmıştır.

Hizmet bildirme ve birleştirme işlemlerinin daha kısa sürede yapılabilmesi için (4/a) ve (4/b) sigortalıların hizmet bildirme ve birleştirme işlemlerinin yapıldığı “Hizmet Bildirme” programında (4/c) sigortalılarının hizmetlerinin bildirilmesi sağlanmıştır.

Hizmet bildirmeye ilişkin işlemlerin daha kısa sürede sonuçlandırılabilmesi için söz konusu programa belge gönderme kısmı eklenmiştir.

Doğum borçlanması işlemlerinde sigorta başlangıç tarihinden önceki doğumlar için hizmet borçlanması yapıldığı tespit edildiğinden “(4/a) Hizmet Borçlanması Programı”na (4/a), (4/b), (4/c) ve 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklar ile 3201 sayılı Kanuna göre yapılan borçlanmalar dikkate alınarak sigortalılık başlangıcı tespitine yönelik kontroller getirilerek borçlanma tutarının yersiz olarak iade edilmemesi için engelleme yapılmıştır.

5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (d) ve (i) bendi kapsamında hizmet borçlanma süresi bulunanlar için borçlanma menüleri işletime açılmıştır.

Yeni uygulamaya açılan programlar hakkında yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır.

1. Hizmet bildirme ve birleştirme işlemleri

Sigortalılık ve emeklilik işlemlerinin etkin, verimli, hızlı ve doğru şekilde sonuçlandırılması açısından tescil ve hizmet kayıtlarının elektronik ortamda oluşturulması gerekmekte olup bu kapsamda (4/c) sigortalıların 2008 yılı Ekim ayı öncesine yönelik tescil ve hizmet kayıtlarının “Hizmet Bildirme” programı ile bildirilmesi sağlanmıştır. (4/c) kapsamındaki tescil kaydının girilmediği durumlarda ünitelerce “Hizmet Bildirme” programı aracılığıyla Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Daire Başkanlığından (4/c) hizmetleri istenecektir.

Bu şekilde hizmet istenmesi halinde (4/c) hizmet bilgileri elektronik ortama aktarılmakta olup, 2008 yılı Ekim ayından önceki hizmetler hem “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü Programı”na yansıtılacak hem de (4/c) sigortalılık başlangıç kaydı oluşturulacaktır.

506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sigortalıların kağıt ortamında yapılan hizmet bildirimi kaldırılmış olup, (Ek-1) listede adresleri bulunan sandıklardan hizmet istenen sigortalılar hakkında (Ek-2) yazı ile GESAK programı aracılığı ile hizmet bildiriminin elektronik ortamda yapılması istenecektir.

Bu şekilde yapılan hizmet bildirimlerinde tescil ve hizmet kaydı “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü Programı”nda görüntülenecek olup bildirilen hizmette tereddüt bulunmuyor ise ayrıca hizmet istenmeyecek, bu hizmetler esas alınarak hizmet birleştirme, çakışma süresinin tespiti, borçlanma ve aylık bağlama ve diğer işlemler sonuçlandırılacaktır.

2. (4/a) Hizmet Borçlanma İşlemleri

a) Sigortalılık başlangıç tarihi

5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (b), (d), (e), (h) ve (j) bentleri kapsamında yapılan borçlanmaların sigortalılık başlangıç tarihinden önce olması halinde bu süreleri borçlananların sigortalılık başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülerek tespit edilmekte; (a), (c), (f), (g), (ı) ve (i) bentleri ile geçici 31 inci maddeye göre borçlanma yapılabilmesi için ise (özel şartlar hariç) sigortalının tescili ve bu tescile bağlı prim ödeme şartı aranmaktadır.

11/9/2014 tarihinden geçerli olmak üzere 3201 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde; sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ve sözleşmede akit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarihin Ülkemizde de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edileceği yönünde hüküm bulunan veya bulunmayan ülkeler ile ev kadınlığı süreleri ve sözleşmesiz ülkelerde yapılan borçlanmalara yönelik düzenlemeler yapılmıştır.

Buna göre, “(4/a) Hizmet Borçlanması Programı”na 41 inci maddenin (a) bendine tabi yapılan doğum borçlanmaları için sigortalının müracaatı girildikten sonra (4/a), (4/b), (4/c) ve 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi ile 3201 sayılı Kanuna göre yapılan borçlanmalar dikkate alınarak sigortalılık başlangıcı tespiti yapılmakta olup sigortalının bu statülerinin ilgili programlara girişi yapılmamış olması halinde borçlanma işlemi sonuçlandırılamamaktadır.

Sigortalının doğum yaptığı tarihten önce;

(4/a) kapsamındaki tescil kaydının girilmediğinin tespiti halinde “(4/a) Tescil Uygulama Programı”ndan tescil kaydı bilgisi (ilk işe giriş bildirgesi, 2925 istek ve tescil belgesi vb.) girilecektir.

Örnek - 20/4/2016 tarihinde 14/7/1988 tarihli çocuğu için doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalının “(4/a) Tescil Uygulama Programı”nda ilk işe giriş tarihinin 27/11/1992 olduğu 10/10/1982 tarihli ilk işe girişinin programa aktarılmadığı anlaşılmıştır. Doğum borçlanmasının sonuçlandırılabilmesi için “(4/a) Tescil Uygulama Programı”nın “5- İlk Tescil Geri Çekme” menüsünden 10/10/1982 tarihli ilk işe girişinin yapılması gerekmektedir.

(4/b) kapsamında tescil kaydı bulunanlar hakkında ise “GÜVENCE Programı”ndan (4/b) tescil kaydı oluşturulacaktır.

(4/c) kapsamındaki tescil kaydının girilmediği durumlarda 1'inci madde de belirtildiği şekilde tescil ve hizmet kaydı oluşturulacaktır.

Örnek - 1/2/1986-14/1/1992 tarihleri arasında 5434 sayılı Kanun kapsamında, 18/11/2015 tarihinden itibaren (4/a) kapsamında çalışması bulunan sigortalı, 16/5/2016 tarihinde 6/11/1991 ve 11/7/1995 doğum tarihli çocukları için borçlanma müracaatı yapmıştır. Yapılan incelemede sigortalının 5434 sayılı Kanuna tabi tescil ve hizmet kaydının ilgili programlara aktarılmadığı anlaşılmış olup öncelikle “Hizmet Bildirme” programından kamuda geçen hizmeti istenecek, hizmetlerinin SGK Tescil ve Hizmet Dökümünde görüntülenmesi sağlandıktan sonra borçlanma işlemi sonuçlandırılacaktır.

506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine tabi sigortalılık başlangıç tarihi bulunanlar hakkında ise 1'inci maddede belirtilen hususlar doğrultusunda hizmet bildiriminin elektronik ortamda yapılması istenecektir.

Örnek — 27/6/1977-30/11/1978, 1/3/2002-31/5/2003 tarihleri arasında Türkiye Halk Bankası Emekli Sandığı Vakfında, 21/11/2007 tarihinden itibaren (4/a) kapsamında çalışması olan sigortalı 4/3/1982 doğum tarihli çocuğu için borçlanma talebinde bulunmuştur. Sigortalının doğum borçlanma talebinin yerine getirilebilmesi için (Ek-2) yazı ile Türkiye Halk Bankası Emekli Sandığı Vakfından tescil ve hizmet kayıtlarının girişinin yapılması istenecek, hizmetlerin SGK Tescil ve Hizmet Dökümü programında görüntülenmesi sağlandıktan sonra borçlanma sonuçlandırılacaktır.

3201 sayılı Kanunun 5 inci maddesi kapsamında 11/9/2014 tarihinden itibaren yapılan hizmet borçlanmalarında ev kadınlığı süresi hariç sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ve akit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarihin Ülkemizde de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edileceği yönünde düzenleme bulunan ülkelerdeki (Almanya, Arnavutluk, Avusturya, Azerbaycan, Belçika, Bosna Hersek, Çek Cumhuriyeti, Fransa, Gürcistan, Hırvatistan, Hollanda, İsviçre, Kanada, Kebek, KKTC, Lüksemburg, Makedonya, Slovakya, Kore ve İtalya) hizmetlerini borçlananların sigortalılık süresi başlangıç tarihi Türk sigortasına giriş tarihi olarak alındığından, sigortalı tescil tarihinin belirlenmesinde 3201 sayılı Kanuna tabi borçlanma yapılıp yapılmadığı kontrol edilecektir. Borçlanma yapıp ödeme yapmayanların tescil tarihi kontrolü yapılmayacak, 3201 sayılı Kanuna göre borçlanma yapıp prim ödeyenlerden tescil tarihi “1/1/2500” olanların işe giriş tarihi “(4/a) Tescil Uygulama Programı”ndan akit ülke giriş tarihi ilk işe giriş tarihi olarak güncellenecektir.

Sigortalıların sözleşmesiz ülkede geçen, akit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarihin Ülkemizde de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edileceği yönünde düzenleme bulunmayan süreler veya ev kadınlığı süreleri hakkında ise ülkemizdeki sigortalılık başlangıç tarihinden borçlanılan süre kadar geriye gidilerek başlangıç tarihi belirlendiğinden sigortalıların 41 inci maddeye göre borçlanma yapacakları sürelerin belirlenmesi için ilgili statülerdeki işe giriş tarihlerinin programlara aktarımının yapılması gerekmektedir.

Sigortalılık süresi başlangıcı tespiti doğum borçlanması için yapılmış olup diğer borçlanmalar için başlangıç tarihi testler tamamlandıkça işletime açılacaktır.

b) Doktora ve tıpta uzmanlık sürelerinin borçlandırılması

5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (d) bendi ile sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için yurt içinde veya yurt dışında geçirdikleri normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri borçlanma kapsamına alınmış olup borçlanma müracaat tarihinde (4/a) kapsamında olanlar ya da son defa (4/a) sigortalılığı olup doktora ve tıpta uzmanlıkta geçen sürelerini borçlanma talebinde bulunanlar için “Doktora veya Tıpta Uzmanlık Öğrenimi Süresi Borçlanması” menüsü kullanılacaktır. Bu menünün açıldığı tarihten önce manuel yapılan borçlanmaların girişi de bu menüden yapılacaktır.

c) 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik sürelerin borçlandırılması

5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesine 6111 sayılı Kanunla 25/2/2011 tarihinden itibaren ilave edilen (i) bendi ile 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik süreleri borçlanmalarına imkan sağlanmıştır. Borçlanmaya ilişkin yapılacak işlemler 22/2/2013 tarihli ve 2013-11 sayılı Genelge ile talimatlandırılmıştır.

4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışanların borçlanma talepleri “4857 sayılı Kanuna göre Kısmi Çalışılan Süre Borçlanması” menüsü aracılığı ile yapılacaktır.

Kısmı sürelerin borçlandırılmasında aynı anda birden fazla program kontrol edilerek gün sayısı ve prim tahakkuku program tarafından hesaplanmakta olup ünitece program tarafından hesaplanan gün sayısı yerine manuel giriş yapılması da mümkündür. Ünitece yapılacak manuel hesaplamalarda yapılması gereken kontroller aşağıda açıklanmıştır.

Kısmi süreli iş sözleşmesi ile yapılan borçlanmalarda borçlanma talebinde bulunan sigortalıların müracaat ettiği aydan önceki 1,4, 5, 6,13, 14,20, 24,28,29,30,31,32,33, 34,35, 36, 37 numaralı aylık prim ve hizmet belgesinde hizmet bildirimi esas alınacak, 6 (Kısmi istihdam), 17 (Ev hizmetlerinde 30 günden az çalışma), 13 (Diğer), 12 (Birden fazla) eksik gün nedenlerine bakılarak borçlandırılacak süreler aylık prim ve hizmet belgesinden belirlenecektir.

10/2/2016 tarihinden itibaren 4857 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinde yapılan düzenleme ile doğum sonrası analık halinin sona ermesi ve kadın sigortalının işe başlaması halinde ya da 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek sigortalılara istekleri halinde haftalık çalışma süresinin yarısı kadar birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda ise 180 gün ücretsiz izin verilmesi sağlanmış olup bu durumda olan sigortalılardan 4447 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesine göre yarım çalışma ödeneğinden yararlanamayanlar için 23 (Yarım çalışma ödeneği), 24 (Yarım çalışma ödeneği ve diğer) eksik gün nedenleri de borçlandırılabilecektir.

Aylık prim ve hizmet belgesinin 1, 4, 5, 6, 13, 14, 20, 24, 28, 29, 30,31,32,33,34, 35,36, 37 numaralı belge türlerindeki toplam çalışması ay içinde 30 günü geçenler için kısmi borçlanma gün sayısı hesaplanmayacaktır.

Özel sektör işyerleri için ayın 1 ile 30 u arasında, kamu sektörü için ayın 15 ile 14 ü arasında geçen süre için hesaplama yapılacak olup ay içinde hem özel sektör hemde kamu sektöründe çalışmasının bulunanlar için o aya ait borçlanma süresi hesaplanmayacaktır. Ters işyeri kodu ile yapılan bildirimlerde de bu hususa dikkat edilecektir.

Sigortalının ay içinde işe girmesi halinde ay kaç gün ise borçlanma gün sayısı zorunlu çalışılan günden çıkarılarak hesaplanacaktır. Ay içinde işten ayrılış tarihi mevcut ise borçlanma gün sayısı ayrılış tarihine göre hesaplanacaktır. Aynı ay içinde işe giriş ve ayrılış tarihi olanların borçlanma gün sayısı işe giriş ve ayrılış tarihleri esas alınarak hesaplanacaktır.

Kısmi borçlanma süresinin hesaplanmasında 25/2/2011-31/12/2011 tarihleri arasında borçlanma tahakkuku “% 32, 1/1/2012 tarihinden itibaren 88 inci maddenin 4 üncü fıkrası kapsamında genel sağlık sigortası primi ödenmiş aylar ait borçlanma tahakkuku % 20, genel sağlık sigortası primi ödenmeyen aylar % 32 oranı üzerinden hesaplanacaktır.

Sigortalıların 5510 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında isteğe bağlı sigortalılığının bulunması halinde bu süreler borçlandırılmayacaktır.

5510 sayılı Kanunun 53 üncü maddesine göre (4/a) kapsamında kısmi süreli çalışması olan sigortalının aynı anda (4/b) kapsamında sigortalılığının bulunması halinde kısmi süreler öncelikle (4/b) kapsamında sigortalılık süresi olarak değerlendirilecek bunlar hakkında borçlanma yapılmayacaktır. Ancak, 5510 sayılı Kanunun geçici 63 üncü maddesi kapsamında 30/4/2015 tarihi itibariyle 12 ay ve üzerinde prim borcu bulunanlardan sigortalılıkları prim ödediği en son ay itibariyle sona erdirilenlerden eksik gün nedeni 6, 17, 13 ve 12 olanların kalan süreleri (4/a) kapsamında borçlandırılacak 7 (Puantaj kaydı) olanlar borçlandırılmayacaktır.

d) Borçlanma silme/iade işlemleri

22/2/2013 tarihli ve 2013-11 sayılı Genelge ile ölüm aylığı bağlanması için Kanunun 32 nci maddesinde öngörülen şartlar oluşmasına rağmen aylık miktarının artırılması amacıyla borçlanma müracaatında bulunan hak sahiplerinin de borçlanma talepleri kabul edilmektedir.

Buna göre, sigortalılara yersiz borçlanma yapılmaması açısından borçlanma programında aktif ve pasif sigortalılar için borçlanma silme ve silme nedeni eklenmiştir. Silme nedenleri; borçlanmanın iade talebi, borçlanmanın hatalı yapılması, çakışan hizmetlerin tespit edilmesi, mahkeme kararı ve diğer nedenler olarak belirlenmiş olup diğer nedenlerin seçilmesi halinde açıklama kısmına silme nedeni yazılacaktır.

Diğer taraftan, aylık bağlandıktan sonra borçlanma iadesi ünitelerce yapıldığı tespit edildiğinden pasif kayıt silme işlemi ünitelerce yapılmayacak, silmeye ilişkin bilgi ve belgeler Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Hizmet Akdiyle Çalışanlar Daire Başkanlığına gönderilecek pasif kayıt silme işlemi ilgili Başkanlıkça değerlendirilecektir.

e) MEYES yetkisi ile giriş

5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesi ile 3201 sayılı Kanuna göre (4/a) kapsamında yapılan hizmet borçlanması ve yurtdışı borçlanmalarına MEYES yetkisi ile işlem yapılmakta olup ünitelerce MEYES üzerinden aşağıdaki yetki düzeyleri talep edilecektir.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.

Ekler:

1. Banka sandıkları ve adresleri
2. Yazı örneği

DAĞITIM:

Gereği: Merkez ve Taşra Teşkilatına

Bilgi: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına